Kem ra máy mịn mượt nhưng sau vài tuần vận chuyển, bày tủ lại có dăm đá, cứng, khó múc là các lỗi phổ biến ở xưởng kem. Dùng Trehalose trong kem giúp giảm ngọt mà vẫn giữ chất khô, ổn định cấu trúc khi nhiệt độ thay đổi. Bài viết này Phụ Gia Thực Phẩm giải thích nguyên nhân dăm đá, cách cân bằng công thức, ứng dụng cho đồ đông lạnh.
Vì sao kem bị dăm đá?
Tinh thể đá lớn dần theo thời gian
Ngay sau khi làm lạnh nhanh, kem chứa rất nhiều tinh thể đá nhỏ nên cảm giác mịn. Trong quá trình bảo quản, tinh thể nhỏ tan ra và nước kết tinh lại trên các tinh thể lớn hơn. Theo thời gian, tinh thể đá lớn dần và lưỡi cảm nhận được độ sạn.
Nhiệt độ dao động
Mỗi lần mở tủ, chuyển kho, vận chuyển hay bày bán, nhiệt độ kem tăng giảm một ít. Hiện tượng này đẩy nhanh quá trình tinh thể đá lớn lên. Kem đi qua nhiều khâu phân phối thường bị dăm đá nhanh hơn kem bán tại chỗ.
Công thức thiếu cân bằng
Tổng chất khô thấp, hệ ổn định chưa phù hợp hoặc tỷ lệ đường chưa cân đối khiến kem có nhiều nước tự do, dễ hình thành tinh thể đá lớn.
Vai trò của đường trong kem
Trước khi nói về trehalose trong kem, cần hiểu đường trong kem không chỉ tạo ngọt. Đường hạ điểm đông, giúp kem không đông cứng hoàn toàn ở nhiệt độ tủ, đóng góp vào tổng chất khô và ảnh hưởng độ mịn, độ dẻo khi múc. Khi muốn giảm ngọt, nếu chỉ cắt đường, kem sẽ cứng hơn, nhiều nước tự do hơn và dễ dăm đá. Đây là lúc trehalose trong kem phát huy giá trị.
Trehalose trong kem hỗ trợ như thế nào?
Giảm ngọt mà giữ chất khô
Trehalose chỉ ngọt khoảng 45% đường kính. Dùng trehalose trong kem để thay một phần đường kính giúp kem bớt ngọt gắt trong khi tổng chất khô gần như không đổi.
Giữ khả năng hạ điểm đông tương tự đường kính
Trehalose và đường kính cùng là đường đôi, có khối lượng phân tử bằng nhau ở dạng khan. Vì vậy, thay đường kính bằng trehalose theo cùng khối lượng chất khô, khả năng hạ điểm đông của hỗn hợp thay đổi không nhiều. Khi tính toán, cần lưu ý trehalose thương mại thường ở dạng dihydrat, có chứa nước kết tinh, nên phải quy đổi theo hàm lượng trên COA.
Hỗ trợ hạn chế tinh thể đá lớn
Trehalose liên kết tốt với nước và được ghi nhận hỗ trợ hạn chế tinh thể đá phát triển trong thực phẩm đông lạnh. Khi kết hợp với hệ ổn định phù hợp, trehalose trong kem góp phần giữ độ mịn qua các chu kỳ nhiệt độ dao động.
Hỗ trợ ổn định protein sữa và hương vị
Trehalose hỗ trợ bảo vệ protein khi cấp đông, đồng thời giúp hương và màu ổn định hơn trong bảo quản, phù hợp kem trái cây và kem có màu tươi.
Cách dùng trehalose trong kem
Thay một phần đường kính
Bắt đầu bằng việc thay một phần đường kính, giữ nguyên tổng chất khô. Không thay toàn bộ vì kem sẽ quá nhạt và có nguy cơ kết tinh trehalose khi nồng độ cao ở nhiệt độ thấp.
Hòa tan ở giai đoạn gia nhiệt hỗn hợp
Trehalose tan kém ở nhiệt độ thường. Nên cho trehalose cùng đường và hệ ổn định vào hỗn hợp sữa khi gia nhiệt, khuấy đến khi tan hoàn toàn trước khi thanh trùng và đồng hóa.
Kết hợp với hệ ổn định
Trehalose không thay thế chất ổn định. Khi dùng trehalose trong kem, sản phẩm vẫn cần hệ ổn định phù hợp như guar gum, xanthan gum, carrageenan hoặc hỗn hợp ổn định chuyên dụng. Tham khảo bài guar gum làm kem và chất ổn định E415 trong kem.
Ủ chín và làm lạnh nhanh
Ủ hỗn hợp ở nhiệt độ thấp đủ thời gian để chất ổn định và chất béo ổn định cấu trúc, sau đó làm lạnh nhanh để tạo nhiều tinh thể đá nhỏ ngay từ đầu. Trehalose chỉ hỗ trợ giữ cấu trúc, không bù được quy trình làm lạnh chậm.
Cân bằng công thức khi dùng trehalose trong kem
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thử chu kỳ nhiệt độ
Để đánh giá trehalose trong kem, nên đặt mẫu thử và mẫu đối chứng qua vài chu kỳ tăng giảm nhiệt độ mô phỏng vận chuyển, sau đó so sánh độ mịn, độ cứng và cảm giác sạn. Đánh giá kem ngay sau khi làm chưa phản ánh được lợi ích của trehalose.
Trehalose trong thực phẩm đông lạnh khác
Bánh bao, há cảo, bánh đông lạnh
Vỏ bánh dễ khô, nứt hoặc cứng sau rã đông. Trehalose được dùng trong vỏ bánh để hỗ trợ giữ độ mềm và hạn chế khô bề mặt.
Thủy sản và thịt chế biến đông lạnh
Trong surimi, chả cá, sản phẩm thủy sản chế biến đông lạnh, nhóm đường và polyol thường được dùng làm chất bảo vệ protein khi cấp đông. Trehalose là một lựa chọn được nghiên cứu cho mục đích này; hiệu quả cần đánh giá trên từng sản phẩm. Xem thêm bài thủy sản bị mất nước khi đông lạnh.
Trái cây và sốt đông lạnh
Trehalose hỗ trợ giữ màu và cấu trúc trái cây, sốt trái cây sau rã đông.
Quy trình thử nghiệm trehalose trong kem tại xưởng
Bước 1: Chọn công thức đối chứng
Lấy công thức kem đang bán làm mẫu đối chứng, ghi rõ tổng chất khô, lượng đường, chất béo và hệ ổn định.
Bước 2: Lập hai đến ba mẫu thử
Thay một phần đường kính bằng trehalose ở vài mức khác nhau, giữ nguyên tổng chất khô sau khi quy đổi theo COA. Mọi bước gia nhiệt, đồng hóa, ủ chín và làm lạnh phải giống mẫu đối chứng.
Bước 3: Mô phỏng phân phối
Bảo quản mẫu trong tủ đông, sau đó cho qua vài chu kỳ tăng giảm nhiệt độ giống điều kiện vận chuyển và bày bán thực tế.
Bước 4: Đánh giá và chốt
So sánh độ mịn, độ cứng khi múc, tốc độ tan chảy, vị ngọt và chi phí. Chọn mức dùng trehalose trong kem giải quyết được dăm đá với chi phí chấp nhận được.
Lỗi kem thường gặp và vai trò của trehalose
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bảng cho thấy trehalose trong kem giải quyết tốt nhóm lỗi dăm đá và độ ngọt, còn các lỗi về độ tan chảy hay sạn lactose cần xử lý bằng hướng khác.
Lưu ý quy định và ghi nhãn
Trehalose vẫn là đường, nên kem dùng trehalose không ghi "không đường". Doanh nghiệp đối chiếu quy định hiện hành của Bộ Y tế khi công bố sản phẩm; với chất ổn định đi kèm là phụ gia, đối chiếu Thông tư 24/2019/TT-BYT (sửa đổi bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT và Thông tư 08/2024/TT-BYT). Ghi nhãn theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP.
Câu hỏi thường gặp
Dùng trehalose trong kem có làm kem cứng hơn không? Nếu thay đường kính theo cùng lượng chất khô, độ cứng thay đổi không nhiều. Kem cứng hơn thường do giảm tổng đường hoặc chất khô.
Trehalose có thay được chất ổn định trong kem không? Không. Trehalose hỗ trợ, còn hệ ổn định vẫn cần thiết để kiểm soát độ nhớt và tinh thể đá.
Kem dùng trehalose có ít đường hơn không? Vị ít ngọt hơn, nhưng trehalose vẫn là đường nên không được xem là kem "không đường".
Nên chọn trehalose nào cho kem? Có thể thử đường trehalose Trung Quốc hoặc đường trehalose Nhật Bản; đối chiếu COA và kết quả thử trên công thức.
Kết luận
Dùng trehalose trong kem giúp giảm ngọt mà vẫn giữ chất khô và khả năng hạ điểm đông, đồng thời hỗ trợ hạn chế dăm đá khi kem đi qua nhiều khâu phân phối. Hiệu quả đến từ sự kết hợp giữa trehalose, hệ ổn định phù hợp và quy trình làm lạnh nhanh, không phải từ riêng một nguyên liệu. Nếu xưởng kem hoặc thực phẩm đông lạnh cần tư vấn kỹ thuật, vui lòng liên hệ Phụ Gia Thực Phẩm. Xem thêm bài phụ gia làm bánh kẹo kem.
📞 Hotline: 0949.884.888
🏢 Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu Sài Gòn Chem
📍 Địa chỉ: 48/6 Đường Thạnh Lộc 13, Phường An Phú Đông, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
🌐 Website: phugiathucpham.vn
📧 Email: info@saigonchem.com